خوراکی‌های سنتی چهارشنبه‌سوری؛ ازآجیل تا تنقلات خوشمزه‌ی شب آتش

 چهارشنبه‌سوری یکی از جشن‌های کهن ایرانی است که با آیین‌ها و رسوم متنوعی همراه است. در کنار روشن کردن آتش و شادی و سرور، خوراکی‌های مخصوص این شب نیز جایگاه ویژه‌ای دارند. این خوراکی‌ها نه‌تنها برای پذیرایی از مهمانان بلکه برای برآورده شدن آرزوها و حفظ سنت‌های قدیمی مصرف می‌شوند. در این مقاله، نگاهی به خوراکی‌های محبوب چهارشنبه‌سوری خواهیم داشت.

1. آجیل مشکل‌گشا؛ ترکیبی از برکت و امید یکی از معروف‌ترین خوراکی‌های چهارشنبه‌سوری آجیل مشکل‌گشا است. این آجیل ترکیبی از خشکبار متنوع شامل پسته، بادام، گردو، فندق، کشمش، توت خشک، انجیر خشک و نخودچی است. مردم بر این باورند که خوردن این آجیل در شب چهارشنبه‌سوری باعث برآورده شدن آرزوها، دور شدن بلا و افزایش برکت در زندگی می‌شود.

2. انواع شیرینی‌های سنتی در این شب، شیرینی‌های سنتی نیز جایگاه خاصی دارند. شیرینی‌های سنتی ایرانی بخش مهمی از فرهنگ و میهمانی‌ها در ایران هستند. این شیرینی‌ها با طعم‌ها و دستورهای خاص خود، گاهی به عنوان نمادهایی از مهمان‌نوازی و احترام در کنار چای یا قهوه سرو می‌شوند. شیرینی‌های سنتی ایران معمولاً از مواد اولیه‌ای مانند بادام، پسته، خرما، عسل و گلاب تهیه می‌شوند که طعمی دلپذیر و خوشبو به آن‌ها می‌بخشد. این شیرینی‌ها نه تنها لذت‌بخش هستند، بلکه یادآور لحظات خوش در کنار خانواده و دوستان می‌باشند.

مطلب پیشنهادی: بهترین و جذاب ترین چیدمان سفره هفت سین

برخی از محبوب‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• سوهان و گز: مخصوصاً در شهرهای اصفهان و قم، این شیرینی‌ها به‌عنوان نماد شیرینی و برکت سال نو مصرف می‌شوند.

سوهان یکی از شیرینی‌های خوشمزه و سنتی ایرانی است که در شهرهای مختلف ایران، به‌ویژه در قم، تهیه می‌شود. در اینجا طرز تهیه سوهان را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم:

• شکر: ۲۵۰ گرم
• گلوکز: ۲۵۰ گرم
• آب: ۱/۴ پیمانه
• زعفران دم کرده: ۱ قاشق غذاخوری
• پسته یا بادام خلالی: ۱۰۰ گرم
• کره: ۵۰ گرم
• طلاجات (زعفران و گلاب برای عطر): به مقدار دلخواه

طرز تهیه:

1. آماده‌سازی مواد: ابتدا گلوکز و شکر را با آب در یک قابلمه بریزید و روی حرارت متوسط قرار دهید تا شکر کاملاً حل شود و مخلوط به جوش بیاید.
2. پختن سوهان: وقتی شکر و گلوکز به جوش آمد، حرارت را کم کرده و مدام هم بزنید. زعفران دم کرده را اضافه کنید و به هم زدن ادامه دهید. مواد به تدریج غلیظ می‌شوند.
3. افزودن کره: زمانی که مخلوط به غلظت مناسب رسید، کره را اضافه کرده و هم بزنید تا کاملاً ذوب و مخلوط شود.
4. اضافه کردن پسته: پس از اینکه مخلوط به غلظت مورد نظر رسید، پسته یا بادام را اضافه کرده و خوب هم بزنید.
5. ریختن در قالب: سوهان را داخل یک سینی با کاغذ روغنی بریزید و اجازه دهید تا سرد شود و سفت شود.

بعد از سرد شدن، سوهان شما آماده است. می‌توانید آن را به قطعات کوچک برش دهید و لذت ببرید!

گز یکی از شیرینی‌های سنتی و محبوب ایرانی است که به‌ویژه در اصفهان معروف است. این شیرینی خوشمزه با مغزهای مختلف مثل پسته و بادام، به‌همراه شکر و گلوکز تهیه می‌شود. در اینجا طرز تهیه گز خانگی را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم:

• شکر: ۲۵۰ گرم
• گلوکز: ۱۰۰ گرم
• آب: ۱/۴ پیمانه
• سفیده تخم‌مرغ: ۱ عدد
• پسته یا بادام (خلالی): ۱۰۰ گرم
• گلاب: ۱ قاشق غذاخوری
• vanillin (یا وانیل): ۱/۴ قاشق چای‌خوری
• پودر قند: به میزان لازم برای پوشش گز

طرز تهیه:

1. آماده‌سازی مواد: ابتدا شکر و گلوکز را در یک قابلمه بریزید و به آن آب اضافه کنید. این مخلوط را روی حرارت متوسط قرار دهید و هم بزنید تا شکر حل شود و مخلوط به جوش بیاید.
2. پختن شربت گز: وقتی شربت به جوش آمد، حرارت را کم کرده و ادامه دهید تا دما به ۱۱۵ درجه سانتی‌گراد برسد. می‌توانید با استفاده از دماسنج مخصوص شیرینی‌پزی این دما را اندازه بگیرید.
3. زدن سفیده تخم‌مرغ: در این مرحله، سفیده تخم‌مرغ را با همزن بزنید تا به حالت کف‌دار و سفت دربیاید.
4. ترکیب شربت و سفیده: زمانی که شربت به دمای مورد نظر رسید، آن را به آرامی و به‌صورت قطره‌قطره به سفیده تخم‌مرغ اضافه کنید و به طور مداوم هم بزنید تا سفیده‌ها پف کرده و مخلوط شفاف و یکدست شود.
5. افزودن مغزها و گلاب: پس از اینکه مواد به خوبی مخلوط شد، پسته یا بادام خلالی را به آن اضافه کنید و گلاب را هم بریزید. سپس مخلوط را به‌طور یکنواخت هم بزنید.
6. ریختن در قالب: مواد را داخل یک سینی با کاغذ روغنی بریزید و با یک قاشق صاف کنید. سپس پودر قند را روی سطح گز پاشیده و اجازه دهید تا سفت و خنک شود.
7. برش دادن گز: بعد از اینکه گز سرد و سفت شد، آن را به قطعات کوچک برش دهید و آماده سرو کنید.

• نان برنجی و کاک: در مناطق غربی و شمالی ایران، این شیرینی‌های سبک و خوشمزه از محبوبیت خاصی برخوردارند. حتما به مقاله خرید کادو عید 1404؛ هدیه عید نوروز چی بخریم؟ سر بزنید.

نان برنجی یکی از شیرینی‌های سنتی ایرانی است که طعمی دلپذیر و بافتی نرم دارد. این شیرینی بیشتر در ایام عید و جشن‌های مختلف تهیه می‌شود. در اینجا طرز تهیه نان برنجی را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم:

• آرد برنج: ۲۵۰ گرم
• پودر قند: ۱۰۰ گرم
• گلاب: ۲ قاشق غذاخوری
• کره: ۱۰۰ گرم (یا روغن جامد)
• تخم‌مرغ: ۱ عدد
• پودر هل: ۱/۴ قاشق چای‌خوری
• زعفران دم کرده: ۱ قاشق چای‌خوری (اختیاری)
• بادام یا پسته (برای تزئین): به میزان دلخواه

طرز تهیه:

1. آماده‌سازی مواد: کره را به دمای اتاق بیاورید تا نرم شود. سپس آن را با پودر قند در یک کاسه بریزید و با همزن بزنید تا کرم رنگ و پف‌دار شود.
2. اضافه کردن تخم‌مرغ و گلاب: تخم‌مرغ را به مواد اضافه کنید و به‌خوبی هم بزنید تا کاملاً با کره و قند مخلوط شود. سپس گلاب و پودر هل را اضافه کنید و مخلوط کنید.
3. اضافه کردن آرد برنج: آرد برنج را به تدریج به مواد اضافه کنید و به آرامی مخلوط کنید. باید ترکیب یکدستی حاصل شود.
4. سرد شدن خمیر: خمیر به‌دست آمده را درون سلفون بپیچید و به مدت ۳۰ دقیقه در یخچال استراحت دهید تا سفت شود و راحت‌تر شکل بگیرد.
5. شکل دادن به نان‌ها: پس از استراحت خمیر، آن را از یخچال بیرون بیاورید و به اندازه‌های کوچک بردارید. با دستان خود به آن‌ها شکل گرد بدهید یا از قالب‌های خاص شیرینی استفاده کنید.
6. تزئین نان‌ها: در صورت تمایل، روی هر نان برنجی یک دانه بادام یا پسته قرار دهید.
7. پخت نان‌ها: فر را از قبل با دمای ۱۷۵ درجه سانتی‌گراد گرم کنید. نان‌ها را روی یک سینی فر که با کاغذ روغنی پوشانده‌اید، بچینید و به مدت ۲۰-۲۵ دقیقه در فر قرار دهید تا طلایی و خشک شوند.
8. سرد شدن نان‌ها: بعد از پخت، نان برنجی‌ها را از فر خارج کرده و بگذارید کاملاً سرد شوند.

کاک یکی از شیرینی‌های سنتی و خوشمزه ایرانی است که در مناطق مختلف به ویژه در استان کردستان تهیه می‌شود. این شیرینی نرم و خوش‌طعم معمولاً با دارچین و گردو یا پسته پر می‌شود. در اینجا طرز تهیه کاک را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم:

• آرد: ۵۰۰ گرم
• شکر: ۱۰۰ گرم
• روغن مایع یا کره: ۱۰۰ گرم
• ماست: ۱/۲ پیمانه
• تخم‌مرغ: ۱ عدد
• پودر خمیر مایه: ۱ قاشق چای‌خوری
• شیر: ۱/۴ پیمانه
• گلاب: ۲ قاشق غذاخوری
• دارچین: ۱ قاشق چای‌خوری
• گردو یا پسته خرد شده: ۱/۲ پیمانه
• شیره انگور یا عسل: ۱/۴ پیمانه (برای شربت)

طرز تهیه:

1. آماده‌سازی مایه خمیر: در یک کاسه کوچک، شیر گرم را با شکر مخلوط کنید. سپس خمیرمایه را به آن اضافه کرده و هم بزنید. اجازه دهید این مخلوط به مدت ۱۰ دقیقه بماند تا پف کند و فعال شود.
2. تهیه خمیر: در یک کاسه بزرگ، آرد را الک کنید. سپس تخم‌مرغ، ماست، روغن، گلاب، و مایه خمیر فعال شده را به آرد اضافه کنید و همه مواد را خوب مخلوط کنید تا خمیری نرم و یکدست به‌دست آید.
3. ورز دادن خمیر: خمیر را خوب ورز دهید تا نرم و لطیف شود. اگر لازم بود، کمی آرد به آن اضافه کنید تا به دست نچسبد. سپس خمیر را به مدت یک ساعت در یک کاسه بگذارید و روی آن را با پارچه‌ای تمیز بپوشانید تا استراحت کند و حجم آن دو برابر شود.
4. تهیه مواد میانی: در یک کاسه، دارچین و گردو یا پسته خرد شده را با هم مخلوط کنید.
5. شکل دادن به کاک: پس از اینکه خمیر استراحت کرد، آن را روی سطحی آردپاشی شده باز کنید و به شکل مستطیل یا دایره‌ای پهن کنید. مواد میانی را روی خمیر پخش کنید و سپس خمیر را به آرامی رول کنید.
6. پخت کاک: فر را از قبل با دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد گرم کنید. کاک رول شده را در یک سینی فر که با کاغذ روغنی پوشانده‌اید، قرار دهید. آن را به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه در فر بپزید تا سطح آن طلایی و پخته شود.
7. شربت‌دهی: در حالی که کاک در حال پخت است، شیره انگور یا عسل را در یک قابلمه کوچک ریخته و روی حرارت ملایم قرار دهید تا کمی غلیظ شود.
8. تزئین و سرو: بعد از پخت، کاک را از فر بیرون آورده و بلافاصله شربت گرم را روی آن بریزید. سپس اجازه دهید کاک سرد شود و شربت به خوبی جذب آن شود.

• قطاب و باقلوا: در برخی مناطق، این شیرینی‌ها برای پذیرایی از مهمانان در شب چهارشنبه‌سوری تهیه می‌شوند.

قطاب یکی از شیرینی‌های سنتی ایرانی است که طعمی خوشمزه و بافتی لطیف دارد. این شیرینی بیشتر در ایام جشن‌ها و مراسم خاص مثل عید نوروز تهیه می‌شود. در اینجا طرز تهیه قطاب را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم برای خمیر:

• آرد: ۳۰۰ گرم
• کره یا روغن: ۱۰۰ گرم
• پودر قند: ۲ قاشق غذاخوری
• ماست: ۲ قاشق غذاخوری
• تخم‌مرغ: ۱ عدد
• گلاب: ۱ قاشق غذاخوری
• پودر هل: ۱/۲ قاشق چای‌خوری
• پودر خمیرمایه: ۱ قاشق چای‌خوری
• آب: به میزان لازم

مواد لازم برای داخل قطاب:

• بادام یا پسته خرد شده: ۱/۲ پیمانه
• پودر قند: ۱/۲ پیمانه
• دارچین: ۱/۲ قاشق چای‌خوری
• گلاب: ۱ قاشق غذاخوری

مواد لازم برای پوشش:

• پودر قند برای تزیین

طرز تهیه:

1. آماده‌سازی خمیر: در یک کاسه، آرد را الک کنید و کره یا روغن را به آن اضافه کنید. با دست یا با چنگال کره را با آرد مخلوط کنید تا به حالت شن‌مانند درآید. سپس پودر قند، تخم‌مرغ، گلاب، پودر هل و خمیرمایه را به آن اضافه کنید. مواد را خوب با هم مخلوط کنید و کم‌کم آب را اضافه کنید تا خمیری نرم و یکدست به دست آید. خمیر را به مدت ۳۰ دقیقه در دمای اتاق استراحت دهید.
2. تهیه مواد داخل قطاب: در یک کاسه، بادام یا پسته خرد شده را با پودر قند و دارچین مخلوط کنید. سپس گلاب را اضافه کنید و همه مواد را خوب با هم ترکیب کنید.
3. شکل دادن به قطاب: بعد از اینکه خمیر استراحت کرد، آن را روی سطحی آردپاشی شده باز کنید و به ضخامت نازک پهن کنید. سپس با استفاده از یک کاتر گرد یا لیوان، دایره‌هایی از خمیر برش دهید.
4. پر کردن قطاب: مقداری از مواد داخل قطاب را در وسط هر دایره از خمیر قرار دهید. سپس دو طرف خمیر را به هم بچسبانید تا یک نیم‌دایره یا مثلث شکل به‌دست آید. اطراف قطاب را به دقت فشار دهید تا مواد داخل آن بیرون نریزند.
5. سرخ کردن قطاب‌ها: روغن را در یک ماهی‌تابه عمیق بریزید و روی حرارت متوسط گرم کنید. قطاب‌ها را در روغن داغ بریزید و تا زمانی که طلایی و برشته شوند، سرخ کنید.
6. پوشش دادن قطاب‌ها: پس از سرخ شدن، قطاب‌ها را از روغن خارج کرده و روی دستمال کاغذی قرار دهید تا روغن اضافی آن‌ها گرفته شود. سپس روی قطاب‌ها پودر قند بپاشید تا تزئین شوند.

باقلوا یکی از شیرینی‌های خوشمزه و محبوب ایرانی است که معمولاً از لایه‌های نازک خمیر فیلو، مغزهای مختلف (مثل پسته یا گردو) و شربت شیرین تشکیل می‌شود. در اینجا طرز تهیه باقلوا را برایتان توضیح می‌دهم:

مواد لازم:

• خمیر فیلو (فیلوی آماده یا خانگی): ۲۰ ورق
• مغز پسته یا گردو (خرد شده): ۲۵۰ گرم
• شکر: ۱ پیمانه
• آب: ۱ پیمانه
• گلاب: ۱ قاشق غذاخوری
• کره ذوب شده: ۱۰۰ گرم
• پودر هل: ۱/۲ قاشق چای‌خوری
• زعفران دم کرده (اختیاری): ۱ قاشق غذاخوری

طرز تهیه:

مرحله اول: تهیه شربت

1. در یک قابلمه کوچک، شکر و آب را با هم مخلوط کرده و روی حرارت قرار دهید تا شکر حل شود و شربت به جوش بیاید.
2. زمانی که شربت به جوش آمد، حرارت را کم کنید و اجازه دهید به مدت ۱۰ دقیقه بجوشد تا کمی غلیظ شود.
3. گلاب و زعفران (اگر از زعفران استفاده می‌کنید) را به شربت اضافه کنید و خوب هم بزنید.
4. شربت را از روی حرارت بردارید و اجازه دهید کاملاً خنک شود.

مرحله دوم: تهیه باقلوا

1. فر را از قبل با دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد (۳۵۰ درجه فارنهایت) گرم کنید.
2. یک قالب مستطیلی را با مقداری کره ذوب شده چرب کنید.
3. لایه اول از خمیر فیلو را در قالب قرار دهید و روی آن کمی کره ذوب شده بمالید.
4. این کار را برای چند لایه از خمیر فیلو ادامه دهید (حدود ۶-۷ لایه).
5. روی این لایه‌ها، مقداری از مغز پسته یا گردو را پخش کنید.
6. دوباره چند لایه دیگر از خمیر فیلو را روی مغزها بگذارید و هر لایه را با کره ذوب شده چرب کنید.
7. این روند را ادامه دهید تا تمام مواد تمام شود.
8. در آخر، باقیمانده خمیر فیلو را روی مواد بگذارید و لایه آخر را خوب فشرده کنید.

مرحله سوم: برش دادن و پخت

1. باقلوا را به اندازه‌های مستطیلی یا لوزی با چاقو برش دهید.
2. قالب را در فر قرار دهید و به مدت ۳۰-۴۰ دقیقه بپزید تا سطح آن طلایی و ترد شود.
3. وقتی باقلوا آماده شد، آن را از فر بیرون بیاورید و به سرعت شربت سرد را روی آن بریزید.
4. اجازه دهید باقلوا کاملاً جذب شربت شود و خنک گردد.

مرحله چهارم: سرو

بعد از اینکه باقلوا سرد شد و شربت به خوبی جذب آن شد، باقلوا آماده سرو است. این شیرینی خوشمزه را می‌توانید به عنوان دسر یا میان‌وعده سرو کنید.

مطلب پیشنهادی: آیا روزه گرفتن باعث کاهش وزن می‌شود؟ روش‌های موثر لاغری در رمضان

3. پخت غذاهای محلی مخصوص چهارشنبه‌سوری

غذاهای چهارشنبه سوری همواره با طعم و عطرهای دلپذیر خود، نمادی از همبستگی، جشن‌های خانوادگی و شروعی تازه در سال نو هستند. این شب فرصتی است برای دور هم جمع شدن و لذت بردن از خوشمزه‌ترین غذاها و دسرها در کنار آتش و شادی.

در برخی مناطق ایران، غذاهای خاصی برای این شب طبخ می‌شود:

• آش رشته: آش رشته یکی از غذاهای سنتی و محبوب ایرانی است که با طعم بی‌نظیر خود در بسیاری از مناسبت‌ها و روزهای خاص سرو می‌شود. این آش با حبوبات، سبزیجات معطر، رشته، و سیر داغ طعم‌دار می‌شود و یک غذای کامل و خوشمزه به حساب می‌آید. این غذای سنتی در بسیاری از خانواده‌ها برای شب چهارشنبه‌سوری تهیه می‌شود و نمادی از همبستگی و شادی است. در اینجا طرز تهیه آش رشته را برایتان توضیح می‌دهم:
• مواد لازم:
• رشته آش: ۳۰۰ گرم
• نخود: ۱/۲ پیمانه
• لوبیا سفید: ۱/۲ پیمانه
• لوبیا چیتی: ۱/۲ پیمانه
• عدس: ۱/۲ پیمانه
• سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج و شوید): ۵۰۰ گرم
• پیاز: ۲ عدد
• سیر: ۵-۶ حبه
• گوشت گوسفندی (اختیاری): ۲۰۰ گرم
• روغن مایع: ۲-۳ قاشق غذاخوری
• زردچوبه: ۱ قاشق چای‌خوری
• فلفل سیاه: به میزان لازم
• نمک: به میزان لازم
• آب: به مقدار کافی
• طرز تهیه:
• پخت حبوبات: ابتدا نخود، لوبیا سفید، لوبیا چیتی و عدس را بشویید و در یک قابلمه بزرگ به همراه آب بریزید. آن‌ها را به مدت ۲-۳ ساعت بپزید تا نرم شوند. اگر زمان کم دارید، می‌توانید از حبوبات کنسرو شده نیز استفاده کنید.
• پخت گوشت (اختیاری): اگر از گوشت استفاده می‌کنید، آن را به قطعات کوچک تقسیم کرده و با کمی روغن و زردچوبه تفت دهید تا کمی رنگ بگیرد. سپس حدود ۳ پیمانه آب به آن اضافه کنید و بگذارید گوشت به‌طور کامل بپزد.
• تفت دادن پیاز و سیر: پیازها را خرد کرده و در یک تابه با کمی روغن تفت دهید تا طلایی و نرم شوند. سپس سیرها را رنده کرده یا ریز خرد کنید و به پیاز اضافه کنید و به تفت دادن ادامه دهید تا سیر هم نرم و خوش‌بو شود. این مخلوط را به قابلمه آش اضافه کنید.
• اضافه کردن سبزی‌ها: سبزی آش را که از قبل خرد کرده‌اید، به قابلمه اضافه کنید و بگذارید حدود ۳۰ دقیقه با حبوبات و گوشت بپزد تا سبزی‌ها خوب نرم شوند.
• اضافه کردن رشته آش: پس از اینکه سبزی‌ها و حبوبات خوب پختند، رشته‌های آش را به قابلمه اضافه کنید و بگذارید تا رشته‌ها در آش بپزند و آش غلیظ شود. اگر لازم بود، مقداری آب به آش اضافه کنید تا به غلظت دلخواه برسید.
• چاشنی‌ها و طعم‌دهی: نمک، فلفل سیاه و در صورت دلخواه، زردچوبه اضافه کنید و آش را هم بزنید. در صورت تمایل می‌توانید مقداری سیر داغ (سیر تفت داده شده با روغن) به آش اضافه کنید تا طعم آن غنی‌تر شود.
• پخت نهایی: بگذارید آش به مدت ۳۰-۴۰ دقیقه دیگر روی حرارت ملایم بجوشد تا طعم‌ها خوب با هم ترکیب شوند و آش به غلظت دلخواه برسد.
• سرو کردن:
• آش رشته را در کاسه‌های مناسب بریزید و با کمی سیر داغ و پیاز داغ تزئین کنید. می‌توانید در کنار آن مقداری نعناع داغ یا کشک نیز اضافه کنید تا طعم آن لذیذتر شود.

• دلمه برگ مو یکی از غذاهای سنتی و خوشمزه ایرانی است که به‌ویژه در ایام خاص مانند چهارشنبه سوری یا مهمانی‌ها سرو می‌شود. این غذا از برنج، گوشت، سبزیجات و ادویه‌جات تهیه می‌شود و با استفاده از برگ مو پیچیده می‌شود. در اینجا طرز تهیه دلمه برگ مو را برایتان توضیح می‌دهم:
• مواد لازم:
• برگ مو تازه: ۳۰-۳۵ عدد
• برنج: ۱ پیمانه
• گوشت چرخ کرده (گوسفندی یا گوساله): ۳۰۰ گرم
• پیاز متوسط: ۱ عدد
• سبزی دلمه (تره، جعفری، گشنیز، شوید): ۳۰۰ گرم
• کشمش: ۱/۲ پیمانه
• گردو خرد شده: ۱/۴ پیمانه
• نمک: به میزان لازم
• فلفل سیاه: به میزان لازم
• زردچوبه: ۱/۲ قاشق چای‌خوری
• دارچین (اختیاری): ۱/۴ قاشق چای‌خوری
• رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
• روغن مایع یا کره: ۳-۴ قاشق غذاخوری
• آبلیمو یا آب نارنج: ۲ قاشق غذاخوری
• آب: به میزان لازم
• طرز تهیه:
• مرحله اول: آماده کردن برگ مو
• برگ‌های مو را با دقت بشویید و ساقه‌های ضخیم آن‌ها را جدا کنید.
• برای نرم شدن برگ‌ها، آن‌ها را در آب جوش ریخته و به مدت ۲-۳ دقیقه بگذارید تا نرم شوند. سپس آن‌ها را آبکش کرده و کنار بگذارید تا خنک شوند.
• مرحله دوم: تهیه مواد داخلی دلمه
• پخت برنج: برنج را شسته و به مدت ۱۰ دقیقه در آب جوش بپزید تا کمی نرم شود، سپس آن را آبکش کنید و کنار بگذارید.
• تهیه مواد گوشتی: پیاز را خرد کرده و در کمی روغن تفت دهید تا طلایی شود. سپس گوشت چرخ کرده را اضافه کرده و با پیاز تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند. در این مرحله زردچوبه، فلفل و دارچین (اختیاری) را به گوشت اضافه کنید و هم بزنید.
• اضافه کردن سبزی‌ها و سایر مواد: سبزی‌های دلمه (تره، جعفری، گشنیز و شوید) را خرد کرده و به گوشت اضافه کنید. سپس برنج آبکش شده، کشمش، گردو و رب گوجه فرنگی را نیز اضافه کرده و همه مواد را خوب مخلوط کنید. این مواد را کنار بگذارید تا خنک شوند.
• مرحله سوم: پیچیدن دلمه‌ها
• آماده کردن برگ‌ها: برگ‌های مو را در سطح صاف پهن کنید و در وسط هر برگ مقداری از مواد گوشتی ریخته و برگ را به‌طور محکم دور مواد بپیچید. دو طرف برگ را به داخل تا کنید و سپس برگ را از پایین به سمت بالا بپیچید تا دلمه‌ها به شکل استوانه‌ای درآیند.
• مرحله چهارم: پخت دلمه‌ها
• در یک قابلمه بزرگ، ته قابلمه را با چند برگ مو بپوشانید تا از سوختن دلمه‌ها جلوگیری شود.
• دلمه‌ها را به‌طور منظم و در کنار هم در قابلمه بچینید. در میان دلمه‌ها آبلیمو یا آب نارنج و مقدار کمی آب بریزید تا دلمه‌ها در حین پخت نرم شوند.
• قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید و اجازه دهید دلمه‌ها به مدت ۴۰-۵۰ دقیقه بپزند. در این زمان باید آب به‌طور کامل جذب دلمه‌ها شده و برگ‌ها نرم و پخته شوند.
• مرحله پنجم: سرو دلمه‌ها
• دلمه‌های آماده شده را به‌آرامی از قابلمه خارج کرده و در دیس بچینید. می‌توانید روی دلمه‌ها کمی کره ذوب شده بریزید و آن‌ها را همراه با ماست یا ترشی سرو کنید.

4. خوراکی‌های تنقلاتی و تفننی علاوه بر آجیل و شیرینی، جزو دسته غذاهایی هستند که معمولاً در میان وعده‌ها یا در جمع‌های دوستانه و خانوادگی مصرف می‌شوند. این خوراکی‌ها نه‌تنها لذت‌بخش هستند، بلکه بسیاری از آن‌ها در کنار طعم‌های خوشمزه، ظاهری جذاب دارند که می‌توانند لحظات خوشی را به‌ویژه در مهمانی‌ها یا دورهمی‌ها رقم بزنند.
برخی از خوراکی‌های سبک نیز در این شب مصرف می‌شوند:

• لبو و باقالی داغ: دو خوراکی خیابانی و محبوب در فصل‌های سرد سال هستند که به‌ویژه در شب‌های پاییزی و زمستانی در بسیاری از خیابان‌ها و بازارهای ایران یافت می‌شوند. این دو خوراکی علاوه بر طعم لذیذ و خاص خود، به‌عنوان یادگاری از سنت‌های قدیمی ایرانی در دل مردم جای دارند.این خوراکی‌های گرم، مخصوصاً در هوای سرد اسفند، حال و هوای خاصی به چهارشنبه‌سوری می‌بخشند.

• ذرت بو داده (پاپ‌کورن): ذرت بو داده به دلیل طعم خوشایند و تنوعی که در طرز تهیه و چاشنی‌ها دارد، به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین تنقلات در بین همه گروه‌های سنی شناخته می‌شود. این خوراکی معمولاً در جشن ها، به‌عنوان یک میان‌وعده سبک و مغذی مصرف می‌شوداین خوراکی امروزه به یکی از تنقلات محبوب شب‌های چهارشنبه‌سوری تبدیل شده است.

• سیب‌زمینی آتشی: سیب‌زمینی آتشی یکی از خوراکی‌های پرطرفدار و خوشمزه‌ای است که در شب چهارشنبه‌سوری در کنار آتش و جشن‌های این شب سرو می‌شود. این خوراکی به دلیل طعم لذیذ و نحوه پخت ساده‌اش، به یکی از محبوب‌ترین گزینه‌ها برای جشن‌های خیابانی و خانوادگی تبدیل شده است. سیب‌زمینی‌های آتشی معمولاً در کنار شعله‌های آتش بر روی گریل یا سنگ داغ پخته می‌شوند و طعم دودی و خوشمزه‌ای پیدا می‌کنند که طعمی خاص و منحصر به‌فرد دارد.

نتیجه‌گیری خوراکی‌های چهارشنبه‌سوری نه‌ تنها جنبه‌ی پذیرایی دارند بلکه بخشی از فرهنگ و باورهای دیرینه‌ی ایرانیان را نیز منعکس می‌کنند. از آجیل مشکل‌گشا گرفته تا آش رشته و باقلوا، هر یک از این خوراکی‌ها پیام‌آور شادی، برکت و دوری از بدی‌ها هستند. با وجود تغییرات در سبک زندگی، همچنان بسیاری از این سنت‌های خوشمزه در میان خانواده‌های ایرانی حفظ شده‌اند و چهارشنبه‌سوری را به جشنی پر از طعم و خاطره تبدیل می‌کنند.